تاریخچه آجر در ایران

تاریخچه آجر در ایران

تاریخچه آجر در ایران و پیشینه و ساخت آجر به دوران باستان بر می گردد و با توجه به مدارک موجود، پیدایش و مصرف آجر از هزاران سال قبل و پیش از تاریخ بوده است.
در دوره باستان در کنار رودهای دجله و فرات و پس از طغیان آنها مقدار زیادی گل و لای بر سطح زمین رسوب می‌کرد.
این رسوبات دارای چسبندگی خاصی بودند. پس از اینکه در اثر تابش خورشید، آب گل و لای آنها تبخیر می‌شد ترک‌هایی را به وجود می‌آوردند که گل خشک به صورت مکعب‌های نامنظم درمی‌آمد و به صورت ملات جهت دیوارهای گل چینه‌ای در آن روزگار استفاده می شد.
قابل ذکر است که اجاق‌های چادرنشین‌هایی که در کنار رودها به کار گله داری مشغول بودند در اثر نفوذ آتش سخت شده که در واقع این پدیده سبب پیدایش نحوه پخت و در نتیجه آجر شده است.
در سال ‌های بعد، هم‌ زمان در ساخت برج بابل، خشت زدن و پختن آجر به وسیلهٔ بابلی‌ ها ابداع شد و به همین دلیل نام آجر که یک واژه بابلی است در اغلب زبان‌ها به همین نام معروف شده است.
پس از این مرحله به وسیله کلدانی‌ها، پخت آجر به تکامل رسید و با پیدایش آجر، تحولی در ساختمان بناها که تا آن روزگار خشتی و گلی بیش نبودند به وجود آمد. در نتیجه این امر سبب آغاز بناهای مستحکم و آجری گردید.
آجرهای اولیه بدون قالب و نظیر بالش ساخته می شدند.

تولید آجر بدون کوره
در گذشته مردم برای ساختن آجر، گل رس و کاه را با لگد کردن آن‌ها، مخلوط می‌کردند.
آنگاه، مخلوط آماده شده را در قالب‌های مستطیلی ریخته و در آفتاب قرار می دادند تا پخته شود.
آجری که به دست می آمد نمی‌توانست بدون کاه خودش را نگه دارد.
لذا مردم بابل، آشور و مصر باستان دریافتند که با گداختن رس، آجرهایی به دست می‌آید که محکم تر و در برابر هوا مقاوم‌تر است.
قدمت آجر از دیر باز در تهران
شهر تهران نیز با ساختمان‌ های قدیمی و آثار تاریخی خود هم هویتی سنتی و هم بسیار مدرن دارد؛ شمس‌العماره و دارالفنون، کاخ موزه‌ها، مسجدهای تاریخی، ساختمان‌ های آجری منطقه حسن‌آباد، سردر باغ ملی، موزه ارتباطات و پست، ساختمان بانک صادرات، ساختمان‌های آجری سبک ساسانی/هخامنشی، موزه ایران باستان و وزارت خارجه، ساختمان ثبت اسناد، مدارس قدیمی، گنبد چهارسوق، بازار بزرگ، بازارچه‌ها، کاروانسراها و ساختمان بسیاری از خانه‌ها و مغازه‌ها در بخش‌های قدیمی شهر تهران، زیبایی و هویت خود را مدیون همین آجرها هستند.
آجر نما آمل
ادامه مطلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *